۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ – بر اساس یک مطالعه بین‌المللی که در نشریه  Lancet Digital Healthمنتشر شد، یک برنامه آموزشی مداوم و شخصی‌سازی‌شده در حوزه سلامت موبایلی (mHealth)، می‌تواند میزان بروز دیابت بارداری را در زنان باردار با عوامل خطر بالا به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد؛ این تأثیر، مستقل از تغییرات وزن مادر اعمال می‌شود.

این مطالعه با عنوان  B2B&Meبه رهبری پروفسورشارلین اویلی از دانشکده علوم کشاورزی و غذایی کالج دانشگاه دوبلین انجام شد. این پژوهش اثربخشی یک مداخله مبتنی بر گوشی هوشمند را ارزیابی کرد که از اوایل دوران بارداری تا ۱۲ ماه پس از زایمان ادامه داشت. این کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده (RCT) و چندمرکزی که در ایرلند، بریتانیا، اسپانیا و استرالیا انجام شد، اولین مطالعه در این مقیاس است که یک مداخله سلامت دیجیتال را به‌طور مستمر در طول دوران بارداری و یک دوره طولانی‌تر پس از زایمان ارائه می‌دهد.

خطر ابتلا به دیابت بارداری ارتباط بسیار محکمی با چاقی یا اضافه وزن دارد. مداخلات مربوط به «سبک زندگی» معمولاً بر بهبود رژیم غذایی، فعالیت بدنی و مدیریت وزن تمرکز دارند. مطالعه  B2B&Meدو گروه را مورد بررسی قرار داد: گروهی که تنها مراقبت‌های روتین (معمول) را دریافت می‌کردند و گروهی که علاوه بر مراقبت‌های معمول، از آموزش‌های شخصی‌سازی‌شده سلامت موبایلی از طریق اپلیکیشن B2B&Me بهره‌مند شدند. یافته‌های این مطالعه نشان داد که میانگین شاخص توده بدنی (BMI) مادران در ۱۲ ماه پس از زایمان، تفاوتی بین این دو گروه نداشت؛ اما در مقابل، کاهش بالینی و مهمی در تعداد زنانی که دچار دیابت بارداری شده بودند، در گروه استفاده‌کننده از اپلیکیشن مشاهده شد.

این یافته‌ها پیامدهای بالینی مهمی دارند؛ چرا که نشان می‌دهند پیشگیری از دیابت بارداری و بهبود سلامت متابولیک (سوخت‌وساز) را می‌توان بدون لزوماً تغییر وزن، محقق کرد. همچنین، این مطالعه نشان داد که وزن‌کشی منظم با استفاده از ترازوی دیجیتال ساده که دارای قابلیت اتصال بلوتوث است، به‌طور مستقل با کاهش قابل‌توجه شاخص توده بدنی (BMI) همراه بوده است.

پروفسور اویلی، گفت: « این مطالعه نشان داد که تعامل مستمر و باکیفیت با آموزش‌گری سلامت موبایلی می‌تواند نتایج متابولیک را بهبود بخشیده و بروز دیابت بارداری را کاهش دهد، حتی اگر وزن بدن تغییری نکند. با استفاده از فناوری سلامت موبایلی، می‌توانیم حمایت‌های لازم را در لحظه و مستقیماً در زمان و مکانی که زنان بیشترین نیاز را دارند، به آن‌ها ارائه دهیم. تحقیقات ما چارچوبی قدرتمند و مقیاس‌پذیر فراهم می‌کند تا فشار بر خدمات معمول زایمان کاهش یافته و مراقبت‌های پیشگیرانه از مرزهای بیمارستان فراتر رفته و به دوره حیاتیِ یک سال پس از زایمان گسترش یابد.»

در این کارآزمایی، ۸۶۵ زن باردار که بین هفته‌های ۱۲ تا ۲۴ بارداری بودند و در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت بارداری قرار داشتند، شرکت کردند. تمامی شرکت‌کنندگان یک ترازوی دیجیتال مجهز به بلوتوث دریافت کردند و به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند: گروه مراقبت‌های معمول یا گروه برنامه آموزشی موبایلی. این برنامه از طریق یک اپلیکیشن گوشی هوشمند، حمایت‌های شخصی‌سازی‌شده از سوی مربیان سلامت در زمینه‌های تغذیه، فعالیت بدنی و سلامت عمومی ارائه می‌داد. مربیان که متخصصان آموزش‌دیده حوزه سلامت بودند، جلسات حمایتی را به‌صورت زنده و از طریق متن یا ویدئو با زنان برگزار می‌کردند.

نکته حائز اهمیت این است که این مداخله کاملاً ایمن تشخیص داده شد و هیچ مورد عارضه جانبی مرتبط با برنامه آموزش موبایلی گزارش نشد. همچنین تنوع شرکت‌کنندگان در چهار سیستم مراقبتی مختلف، باعث گردید که یافته‌های این تحقیق برای جمعیت‌های مختلف جهان قابل تعمیم باشد.

برای پر کردن شکاف میان موفقیت‌های کارآزمایی بالینی و اجرای آن‌ها در سیستم‌های درمانی، تیم تحقیق طرح جایگزینی با نام Bump2Baby&Me+ را راه‌اندازی کرده است. این طرح که با حمایت ۲ میلیون یورویی از طریق مشارکت در برنامه  Horizon Europeانجام می‌شود، به‌شدت بر اجرای برنامه تمرکز خواهد داشت تا مشخص شود چگونه می‌توان این برنامه آموزشی مبتنی بر شواهد را در خدمات روتین زایمان در محیط‌های درمانی مختلف ادغام کرد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20261113/Personalized-mobile-health-coaching-reduces-gestational-diabetes-among-pregnant-women.aspx